2SPACES psycho-sociaal welzijn bevorderen van jong volwassen kankerpatiënten

 

Hanne, 18 jaar, krijgt de diagnose kanker. Net als ze de wereld en haar eigen identiteit aan het ontdekken is komt ze in een eigen mini-lockdown en een vreemde wereld terecht. Hoe ga je daarmee om?

 

Art Thinking en Design Thinking hand in hand in de medische wereld 

 

 

Workshops kunstenaars - jong volwassen kankerpatiënten

Een beklijvende getuigenis van Deborrah, deelnemer workshop, over de impact van het project.

 

Drie workshops opgezet door drie kunstenaars-curatoren en de kunstenaars-partners en ontwikkeld ism de jong volwassen kankerpatienten, de Aya's.

 

Connect2Nature: werken aan een evenwicht tussen lichaam en geest door (terug) te connecteren met de Natuur en dit zowel op fysisch als op psychisch niveau: care for body & mind. De workshop is opgebouwd uit 3 delen: we starten met een wandeling aan zee, de bedoeling is om deel te worden van de natuur. Daarvoor doen we Tai Chi -innerlijke bewegingskunst - op het strand en met de zee en haar geruis als backdrop en klankband.  De Tai Chi brengt ons ook bij de chinese calligrafie. We exploreren hoe de chinese karakters verbonden zijn met de natuur, en laten ons meenemen door het meditatieve effect van calligrafie. Daarna verzamelen we organische materialen die we achteraf zullen gebruiken bij het creëren van biofabrics op basis van agar agar en met designs van algen. Deze bioplastics zijn voorbeelden van circulaire design: locale componenten, totaal herbruikbaar én composteerbaar. We onderzoeken ook hoe we algen en microalgen kunnen verzerken in herboristerie producten en in voeding.

Kunstenaars Anne Marie Maes, Mieke Franquet en Dan Vercammen

 

Blauwdruk: zoeken naar je identiteit na behandeling. Voor je de blauwe afdruk maakt van jezelf, is het belangrijk even te bezinnen over wat je precies wilt achterlaten? En dan... je neerleggen in de verf! Alles achterlaten op het doek. Af-druk. Afdrukken is loslaten en loslaten is ruimte creëren. Je geeft iets af aan de aarde. Het gaat heel langzaam. Ook het douchen achteraf hoort erbij. Af-spoelen van de inkt, van wat je niet meer nodig hebt. Het resultaat is nooit wat je verwacht had...'

Het creëren van een eigen stempel leert je veel over jezelf. De tijd nemen die je nodig acht, dúrven kiezen, loslaten, wat hou ik bij, wat geef ik weg, het spel van hard en zacht, hoog en laag, overgangen creëren, uitpuren, jouw stempel drukken, opnieuw loslaten en genieten van het ‘onderweg zijn’.  

Kunstenaars Sophie De Somere, Barbara Raes, Sarah Eeckhaut, Joris van Oosterwijck 

 

Omgaan met het fysieke is een delicate oefening waarin vertrouwen tussen de deelnemers onderling en de kunstenaar een grote rol speelt om zich binnen zijn eigen fysieke intimiteit kwetsbaar te kunnen openstellen. Kennis maken met beweging en van daaruit kijken welke proporties het meest aansluiting vinden bij iedereen is zeer belangrijk. Langzaam het fysieke en kwetsbaar vermogen opbouwen. In dit proces werd o.a. aandacht besteed aan relaxatie, ademhaling en de preslaap. Iedere sessie bouwde verder op de vorige. Er waren zowel online als live sessies.

Kunstenaars Alexander Vantournhout en Esse Vanderbruggen

 

 

2Spaces op Design Fest Gent 20 04 - 01 05 22

 

Tentoonstelling van de creaties die deel uitmaken van het proces dat de kunstenaars en de Aya's gegaan zijn in de workshops. Dit vormt mede de basis voor het ontwikkelen van het digitale prototype dat de methode aanrijkt om vanuit het inzetten van de eigen creativiteit van de Aya's hun psychosociaal welzijn te bevorderen.

 

 

Panelgesprek - Psychosociaal welzijn - 2Spaces in het NEST

 

 

In een panelgesprek brengen we het psychosociaal welzijn van jonge patiënten met kanker en chronische aandoeningen onder de aandacht. Aan tafel zitten o.a. hematologe Tessa Kerre, psychiater Uus Knops, Astrid David, Paulien Melis, Sophie De Somere en Julie Vandenbroucke, aangevuld met deelnemers - kunstenaars en doelgroep - van het lopende onderzoeksproject 2Spaces. Het gesprek heeft plaats in Het Nest

Het Nest is en creatie van de design studenten van het KASK die toelaat om in geborgenheid kwetsbaarheid te beleven en erover te spreken.

Tessa Kerre Hematoloog en kliniekhoofd in het UZ Gent. Daarnaast ook actief als hoofddocent aan de Universiteit Gent en auteur van Immuun voor kanker en Kunst op voorschrift. Op het scherm zag je haar in de reeks Topdokters op VIER.

Uus Knops  Psychiater, zowel ambulant als (interim-)residentieel en auteur van “Casper - een rouwboek”

Astrid David  werd als jonge dertiger ernstig ziek. Tijdens de behandelingen van leukemie maakte ze vanuit haar ziekbed de expo I AM HURT, over de mens die het soms letterlijk uitschreeuwt van de pijn. Na een herval, gevolgd door een stamceltransplantatie in 2012 ontwikkelt ze vzw David, een platform voor kunst en zorg. Haar motto: beter worden is niet voor doetjes.

Paulien Melis  Oprichter van Studio Junctuur en programmamaker voor de Embassy of Health en de Embassy of Inclusive Society. Paulien werkt al meer dan 10 jaar aan de ontwikkeling van nieuwe vormen van zorg.

Sophie De Somere Algemeen coördinator van ONBETAALBAAR, een denktank en werkplaats die projecten rond afgedankte materialen bedenkt en samen naar een materialisme met emotie streeft.

Julie Vandenbroucke Oprichter van Arteconomy waar ze met kunstenaars betekenisvolle en diepgaande veranderingen brengt in mindset & bedrijfscultuur en productinnovatie creëert door middel van in-company interventies.

 

       

 

Doel 2Spaces

Psycho-sociaal welzijn bevorderen van jonge kankerpatiënten, AYA’s (Adolescents and Young Adults)  tussen 18 - 39 jaar. AYA’s met kanker ervaren zorgen rond werk, opleiding, relaties, zelfstandigheid...die specifieke aandacht eisen. In de weg naar volwassenheid verstoort de diagnose van kanker hun fysieke en psychologische ontwikkeling, waarvan de sociale impact niet te onderschatten is. Leeftijdsspecifieke zorg is nodig ter bevordering van de levenskwaliteit en re-integratie.

We exploreren hoe kunst en digitale technologie bijdragen aan het welzijn van de AYA's. Dit doen we door de combinatie van design thinking en art thinking.

Online platform: we ontsluiten de verhalen en creaties via een online platform zodat alle AYA's over de hele wereld de ruimtes/verhalen kunnen ervaren. Ze ervaren lotgenotencontact d.m.v. kunst en technologie.

 

 

De Aya’s

Gezien er zeer weinig groepsvorming onder lotgenoten van de Aya’s bestaat is dit een onvoorzien en moeilijk punt die veel inspanning gevraagd heeft binnen dit project 2Spaces. Momenteel is er een groep van 12 Aya’s die zich engageren in dit project. Zij nemen deel aan de workshops die de kunstenaars opzetten. Zij gaan het proces in partnership en in wisselwerking met de kunstenaar dat moet leiden tot een methode om het psycho sociaal welzijn van hen en hun lotgenoten te bevorderen. De Aya's zijn ook vertegenwoordigd in de algemene en technologische adviesraad.

 

 

De kunstenaars

Er is gekozen voor drie kunstenaar-curatoren die elk andere kunstenaars bij hun workshop betrekken zodat er variatie ontstaat in het inzetten van disciplines en aanpak. Zij zijn ook lid van de technologische adviesraad.

Drie kunstenaars -curatoren en de kunstenaars - partners

AnneMarie Maes: mediakunst, videokunst, sculptuur met de natuur en het organische. Kunstenaars partners: Mieke Franquet en Dan Vercammen
Alexander Vantournhout: choreograaf, mix van dans/circus, ruimte, object.De kunstenaar partner: Esse Vanderbruggen 
Barbara Raes, Beyond the Spoken & Sophie De Somere, Onbetaalbaar: nieuwe afscheidsrituelen, mix kunst-design-welzijn. De kunstenaars partners: Sarah Eeckhaut, Joris van Oosterwijck.

 

Proces

Proevertjes:

Om de Aya’s de kans te geven zoveel mogelijk ervaring op te doen met de verschillen in aanpak, thema’s en disciplines van de kunstenaars is er gekozen om een halve dag introductie op te zetten die door alle Aya’s kan gevolgd worden en waarna ze de keuze maken welke van de drie of alle drie van de workshops ze willen volgen.

Workshops:

Iedere kunstenaar- curator werkt met de kunstenaars partners een workshop uit die in samenwerking met de deelnemende Aya's ontwikkeld wordt.

• AnneMarie zet de workshop Connect2Nature op samen met Mieke en Dan.
• Alexander ontwikkelt een workshop rond het fysieke, het veranderde lichaam van de Aya en dit samen met Esse. Daarbij besteden zij ook aandacht aan het inslapen en de voeding via macro biotiek.
• Barbara&Sophie samen met Sarah en Joris werken met de deelnemers rond identiteit.

De deelnemers kiezen om 1 - 2 of of de drie workshops te volgen.

 

Algemene adviesraad:

• Christel De Maeyer: onderzoekster, top 50 Belgische tech pioniers
• Prof. Uus Knops: psychiater
• Prof. dr. Tessa Kerre: hematoloog
• Dirk De Wit: coördinator Kunstenpunt
• Julie Vandenbroucke: oprichter 2Spaces en stichter/directeur Arteconomy
• Nathalie Goethals: oprichter 2Spaces en stichter/directeur iDROPS
• Annelien Hofmans: coördinator 2Spaces, social designer iDROPS

 

Technologische adviesraad:

• Paulien Melis: Waag (NL), Studio Junctuur (NL)
• Christel De Maeyer: onderzoekster, top 50 Belgische tech pioniers
• Nathalie Belpame: onderzoekster Kankercentrum UZ Gent
• De kunstenaars: Annemie Maes, Alexander Vantournhout, Barbara Raes en Sophie De Somere
• De Aya's
• Julie Vandebroucke: oprichter 2Spaces en stichter/directeur Arteconomy
• Nathalie Goethals: oprichter 2Spaces en stichter/directeur iDROPS
• Annelien Hofmans: coördinator 2Spaces, social designer iDROPS

 

Partners